Công báo sở hữu công nghiệp là ấn phẩm chính thức do Cục Sở hữu trí tuệ phát hành định kỳ, nơi công bố các đơn đăng ký đã được chấp nhận hợp lệ và các văn bằng bảo hộ đã cấp, cùng những thay đổi sau đó như gia hạn, sửa đổi, chuyển nhượng hay chấm dứt hiệu lực. Với nhãn hiệu, đây là nơi đơn của bạn lần đầu được "đưa ra công chúng": ai cũng đọc được tên nhãn, mẫu nhãn, danh mục hàng hoá và tên chủ đơn.
Nhiều chủ đơn nhỏ nộp xong là chỉ chờ thư của Cục, không biết công báo tồn tại. Điều đó không làm hỏng đơn, nhưng làm bạn mất một nguồn thông tin miễn phí: biết đơn mình đã qua bước hình thức chưa, thông tin công bố có đúng không, và ai đang nộp nhãn giống mình. Bài này giải thích công báo được tổ chức thế nào để bạn mở ra không bị ngợp.
Công báo là gì và khác thông báo gửi riêng cho bạn ở chỗ nào
Hãy phân biệt hai loại giấy tờ. Thông báo của Cục (chấp nhận đơn hợp lệ, dự định từ chối, dự định cấp văn bằng…) là thư gửi riêng cho chủ đơn hoặc người đại diện, chỉ người nhận mới có. Công báo thì ngược lại: nó in cho tất cả mọi người, không gửi cho riêng ai, và không yêu cầu bạn làm gì cả. Công báo chỉ ghi nhận rằng một đơn hay một văn bằng đã tồn tại với những thông tin nhất định, tại một thời điểm nhất định.
Vì in cho mọi người nên công báo có hai chức năng mà thư riêng không có. Thứ nhất, nó cho bên thứ ba biết để họ có cơ hội lên tiếng nếu thấy đơn của bạn đụng quyền của họ, và ngược lại bạn cũng biết để lên tiếng với đơn của người khác. Thứ hai, nó tạo ra một mốc ngày công khai: từ ngày công bố, khó ai nói được rằng mình "không thể biết" về đơn đó.
Cũng cần nói rõ giới hạn: công báo không phải quyết định hành chính. Một đơn được công bố không có nghĩa là sẽ được cấp văn bằng. Công bố đơn chỉ cho thấy đơn đã qua bước thẩm định hình thức; phần thẩm định nội dung, nơi Cục xét nhãn có đủ khả năng phân biệt và có trùng với nhãn có trước hay không, diễn ra sau đó và có thể kéo dài khá lâu. Nhiều người thấy tên nhãn mình trên công báo rồi vội in bao bì ghi ký hiệu ®, đó là hiểu nhầm cần tránh.
Các tập và các phần thường gặp trong một số công báo
Lâu nay công báo sở hữu công nghiệp được phát hành theo kỳ hằng tháng và chia thành hai tập: một tập dành cho đơn, một tập dành cho văn bằng. Trong mỗi tập, nội dung lại chia theo đối tượng (sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý…). Cách trình bày có thể thay đổi theo thời gian, nên bạn xem trang mục lục và trang giải thích ở đầu mỗi số trước khi đọc.
| Phần | Nội dung chính | Chủ đơn nhãn hiệu cần để ý |
|---|---|---|
| Tập đơn (thường gọi tập A) | Các đơn đã được chấp nhận hợp lệ, sắp theo đối tượng và số đơn | Đơn của mình đã được công bố chưa, thông tin có đúng không |
| Tập văn bằng (thường gọi tập B) | Các văn bằng mới cấp kèm thông tin chính của nhãn | Văn bằng của mình đã được công bố, số bằng và ngày hết hạn |
| Mục biến động văn bằng | Gia hạn, sửa đổi, ghi nhận chuyển nhượng, chấm dứt, huỷ bỏ hiệu lực | Nhãn của mình hoặc của đối thủ vừa thay đổi tình trạng |
| Trang giải thích mã | Ý nghĩa các mã số trong ngoặc như (210), (540), (511) | Đọc trước để hiểu từng dòng thông tin |
| Mục lục, bảng tra | Tra theo số đơn, tên chủ đơn, nhóm hàng hoá | Lối tắt để không phải đọc từ đầu đến cuối |
Đối với người chỉ quan tâm đến nhãn hiệu, bạn có thể bỏ qua hoàn toàn phần sáng chế và kiểu dáng. Phần nhãn hiệu thường là phần dày nhất vì số đơn nhãn hiệu nộp mỗi năm lớn hơn nhiều so với các đối tượng khác.
Ai nên đọc công báo và đọc để làm gì
Chủ đơn tự nộp. Bạn không có người đại diện theo dõi giúp, nên công báo là cách đơn giản để biết đơn đã qua bước hình thức. Thấy đơn được công bố mà chưa nhận thư chấp nhận hợp lệ, có thể thư đã thất lạc hoặc gửi sai địa chỉ, bạn nên hỏi lại Cục.
Chủ nhãn đã có văn bằng. Văn bằng không tự bảo vệ bạn. Nếu ai đó nộp đơn cho nhãn gần giống nhãn của bạn, Cục có thể phát hiện khi thẩm định, nhưng không phải lúc nào cũng phát hiện hết. Đọc phần đơn trên công báo giúp bạn biết sớm để kịp gửi ý kiến hoặc phản đối trong thời hạn.
Người chuẩn bị mua, nhận li-xăng một nhãn. Công báo cho bạn lịch sử công khai của nhãn: ngày cấp, các lần gia hạn, các lần chuyển chủ. Đây là nguồn đối chiếu với giấy tờ mà bên bán đưa ra.
Người làm nghề đại diện mới vào nghề. Đọc công báo đều đặn là cách nhanh nhất để quen với cách Cục ghi danh mục hàng hoá, cách mô tả màu sắc và cách xử lý những phần không được bảo hộ riêng.
Kế toán, pháp chế kiêm nhiệm ở doanh nghiệp nhỏ. Bạn không cần đọc hết. Chỉ cần biết tìm đúng mục của công ty mình và ghi lại số kỳ, ngày công bố vào hồ sơ theo dõi nhãn.
Công báo bản giấy và bản điện tử
Trước đây công báo chủ yếu được in thành quyển, người cần thì đến thư viện chuyên ngành hoặc đặt mua. Nay Cục Sở hữu trí tuệ đưa bản điện tử lên trang thông tin của mình, thường dưới dạng tệp có thể tải về theo từng số, từng tập. Với người làm việc trên điện thoại, bản điện tử tiện hơn nhiều vì tìm được bằng chức năng tìm chữ trong tệp.
Có vài điều cần biết khi dùng bản điện tử. Tệp của một số tập khá nặng vì chứa hình mẫu nhãn, tải bằng mạng di động có thể chậm. Chức năng tìm chữ chỉ hoạt động nếu tệp có lớp chữ; phần mẫu nhãn là hình nên không tìm chữ được trong hình. Tên nhãn có dấu tiếng Việt đôi khi được ghi không dấu hoặc viết hoa, nên khi tìm hãy thử cả hai cách.
Giao diện trang của Cục và nơi đặt tệp công báo có thể thay đổi theo thời gian. Bạn không cần nhớ đường dẫn, chỉ cần nhớ tìm mục "công báo" trên trang thông tin chính thức của Cục Sở hữu trí tuệ thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ. Khi tải được số cần xem, hãy lưu tệp về máy và đặt tên theo số kỳ để sau này không phải tải lại.
Một lưu ý cuối: bản điện tử và bản giấy của cùng một số có nội dung như nhau. Nếu sau này cần dùng làm bằng chứng, điều quan trọng là bạn ghi được số kỳ, tập, ngày phát hành và trang có thông tin, chứ không phải bạn đọc bản nào.
Một đơn nhãn hiệu xuất hiện trên công báo mấy lần
Với một đơn đi trọn đường đến văn bằng, bạn thường thấy nó trên công báo ít nhất hai lần. Lần đầu ở tập đơn, sau khi đơn được chấp nhận hợp lệ. Lần thứ hai ở tập văn bằng, sau khi Cục ra quyết định cấp và chủ đơn đã nộp đủ phí, lệ phí cho việc cấp và công bố. Khoảng cách giữa hai lần này có thể là một năm, có khi lâu hơn, tuỳ tình trạng tồn đọng ở Cục và tuỳ đơn có bị dự định từ chối hay không.
Sau khi có văn bằng, nhãn còn xuất hiện mỗi khi có biến động: mỗi lần gia hạn qua mốc mười năm, khi chủ văn bằng đổi tên hay đổi địa chỉ và xin sửa văn bằng, khi văn bằng được chuyển nhượng cho người khác, khi một phần danh mục bị chấm dứt, hoặc khi văn bằng bị huỷ bỏ. Ghép các lần xuất hiện này lại, bạn có một dòng thời gian công khai của nhãn.
Nếu đơn bị từ chối hoặc bị coi là rút bỏ, bạn sẽ không thấy nó ở tập văn bằng. Việc đơn bị từ chối có được công bố riêng hay không, và công bố ở đâu, phụ thuộc cách trình bày của từng giai đoạn; cách chắc nhất để biết tình trạng đơn đã dừng là xem hồ sơ trên cơ sở dữ liệu tra cứu của Cục hoặc hỏi trực tiếp. Công báo là nơi ghi những gì đã xảy ra, không phải nơi tra trạng thái cập nhật từng ngày.
Những hiểu nhầm hay gặp về công báo
Phần lớn câu hỏi của chủ đơn nhỏ về công báo xoay quanh vài hiểu nhầm sau. Biết trước giúp bạn không lo sai chỗ và không mừng sớm.
- "Lên công báo là được bảo hộ rồi." Sai. Công bố đơn chỉ là bước giữa đường; văn bằng mới là căn cứ của quyền.
- "Phải trả tiền để được lên công báo." Việc công bố đơn là bước bắt buộc trong quy trình; khoản phí công bố, nếu có, được tính theo quy định về phí và lệ phí sở hữu công nghiệp, bạn đối chiếu biểu phí hiện hành chứ không phải mua chỗ đăng.
- "Không thấy tên mình trên công báo là đơn bị từ chối." Chưa chắc. Có thể đơn chưa đến lượt công bố, có thể bạn tìm sai số kỳ, hoặc tên nhãn được ghi theo cách khác.
- "Công báo ghi sai thì văn bằng cũng sẽ sai." Không hẳn. Lỗi có thể nằm ở khâu in công báo mà hồ sơ đơn vẫn đúng, hoặc ngược lại. Cần đối chiếu với hồ sơ.
- "Chỉ doanh nghiệp lớn mới cần đọc công báo." Người cần nhất lại là chủ nhãn nhỏ, vì không có ai canh giúp.
Nếu bạn muốn hiểu sâu về việc Cục công bố đơn để làm gì trong toàn bộ quy trình thẩm định, NhanHieuVietNam.com có bài riêng về bước này; ở đây chỉ tập trung vào việc đọc và dùng công báo.
Bắt đầu đọc công báo trong lần đầu tiên
Nếu bạn chưa từng mở một số công báo nào, làm theo thứ tự dưới đây sẽ đỡ mất thời gian hơn đọc từ trang đầu.
- Ghi ra giấy ngày nộp đơn, số đơn (nếu đã có) và tên nhãn đúng như trong tờ khai.
- Ước lượng khoảng thời gian đơn có thể được công bố: sau khi bạn nhận được thông báo chấp nhận đơn hợp lệ, công bố thường diễn ra trong vài tháng tiếp theo; đối chiếu thời hạn công bố theo quy định hiện hành.
- Tải tập đơn của các số trong khoảng thời gian đó, chỉ mở phần nhãn hiệu.
- Đọc trang giải thích mã ở đầu tập để biết dòng nào là số đơn, dòng nào là tên chủ đơn.
- Dùng chức năng tìm chữ, tìm theo số đơn trước, rồi theo tên chủ đơn, cuối cùng mới theo tên nhãn.
- Khi thấy, chụp lại trang và ghi số kỳ, tập, số trang vào hồ sơ theo dõi.
Lần đầu có thể mất nửa tiếng. Từ lần thứ hai, khi đã quen bố cục, bạn chỉ mất vài phút cho mỗi số cần kiểm.
Câu hỏi thường gặp
Công báo sở hữu công nghiệp có miễn phí không?
Bản điện tử được Cục Sở hữu trí tuệ đưa lên trang thông tin chính thức để mọi người tải xem. Bản in thì tuỳ thời kỳ có thể phải đặt mua hoặc xem tại thư viện chuyên ngành; bạn hỏi Cục nếu cần bản giấy.
Đơn nhãn hiệu của bạn có bắt buộc phải được công bố không?
Có. Đơn đã được chấp nhận hợp lệ sẽ được công bố, đó là bước trong quy trình chứ không phải tuỳ chọn. Chủ đơn không xin miễn công bố đơn nhãn hiệu được.
Thấy đơn của mình trên công báo rồi thì có được ghi ký hiệu ® không?
Chưa nên. Ký hiệu ® thường được hiểu là nhãn đã đăng ký, tức đã có văn bằng. Khi đơn còn chờ, cách an toàn là ghi chú kiểu "nhãn hiệu đã nộp đơn đăng ký" hoặc dùng ký hiệu ™ theo thói quen thương mại.
Công báo và cơ sở dữ liệu tra cứu trực tuyến của Cục khác nhau thế nào?
Công báo ghi nhận thông tin tại thời điểm phát hành và không sửa lại số đã in. Cơ sở dữ liệu tra cứu được cập nhật liên tục, cho thấy trạng thái mới hơn nhưng không có giá trị "đóng dấu thời điểm" như một số công báo.
Có cần đọc công báo mỗi tháng không?
Nếu bạn chỉ có một hai đơn và không lo bị người khác nộp nhãn giống, đọc đúng các số liên quan đến đơn của mình là đủ. Nếu nhãn đã có tiếng trên thị trường, nên dành thời gian lướt phần đơn nhãn hiệu mỗi kỳ trong nhóm hàng của mình.
Công báo có ghi tình trạng đơn bị từ chối không?
Không nên trông vào công báo để biết đơn bị từ chối hay chưa. Tình trạng đơn cập nhật nhất nằm ở hồ sơ trên cơ sở dữ liệu tra cứu và thư của Cục gửi cho chủ đơn hoặc người đại diện.