Dòng (511) trên công báo cho biết nhãn hiệu được xin bảo hộ cho những hàng hoá, dịch vụ nào: số nhóm theo bảng phân loại Nice đứng trước, danh mục cụ thể đứng sau, và chính danh mục cụ thể, không phải số nhóm, mới vạch ra phạm vi bảo hộ. Hiểu đúng dòng này giúp bạn biết nhãn của mình được bảo vệ ở đâu và đánh giá đúng một đơn của người khác có thật sự đụng tới mình hay không.
Bài dành cho chủ đơn nhỏ, người phụ trách thương hiệu và người mới vào nghề đại diện. Phần viết danh mục sao cho tốt khi soạn đơn là việc trước khi nộp; ở đây chỉ bàn chuyện đọc danh mục khi đơn đã được công bố.
Bảng phân loại Nice là gì, vì sao có số nhóm
Bảng phân loại Nice là bảng phân loại quốc tế hàng hoá, dịch vụ dùng cho việc đăng ký nhãn hiệu, được nhiều nước áp dụng, trong đó có Việt Nam. Bảng chia thành 45 nhóm: từ nhóm 1 đến nhóm 34 là hàng hoá, từ nhóm 35 đến nhóm 45 là dịch vụ. Bảng được cập nhật định kỳ, nên một số sản phẩm có thể đổi nhóm giữa các phiên bản; công báo ghi theo phiên bản áp dụng cho đơn đó.
Số nhóm giống như ngăn tủ: giúp xếp đơn cho gọn, giúp thẩm định viên và người tra cứu biết nên nhìn vào đâu, và giúp tính phí theo số nhóm. Nhưng ngăn tủ không cho biết bên trong có gì. Một đơn nhóm 30 có thể chỉ xin cho "bánh pía", trong khi nhóm 30 còn bao gồm cà phê, trà, gạo chế biến, gia vị và nhiều thứ khác.
Vì vậy, khi đọc dòng (511), đừng dừng ở số nhóm. Hãy đọc hết danh mục sau số nhóm, từng mặt hàng một. Đó mới là phạm vi mà chủ đơn xin bảo hộ, và sau khi được cấp, là phạm vi họ có quyền ngăn người khác dùng nhãn trùng hoặc tương tự.
Cách một dòng danh mục được trình bày
Trên công báo, mỗi nhóm thường mở đầu bằng số nhóm, theo sau là danh sách hàng hoá hoặc dịch vụ, ngăn cách bằng dấu chấm phẩy hoặc dấu phẩy. Nếu đơn có nhiều nhóm, các nhóm được liệt kê lần lượt theo số tăng dần. Ví dụ giả định: "30: bánh pía; bánh in; mứt sen. 35: mua bán bánh kẹo; dịch vụ bán lẻ trực tuyến bánh kẹo."
Đôi khi trong ngoặc có thêm chú thích, ví dụ "(không phải dược phẩm)" hoặc "(dùng cho người)". Những chú thích này giới hạn phạm vi, bạn phải đọc kỹ. Có khi danh mục dùng các cụm như "các sản phẩm từ…", "vật liệu dùng để…", nghĩa là phạm vi rộng hơn một mặt hàng đơn lẻ.
Danh mục trên công báo tập đơn là danh mục tại thời điểm công bố đơn. Trong quá trình thẩm định nội dung, danh mục có thể bị thu hẹp, do Cục yêu cầu hoặc do chủ đơn tự rút bớt để vượt qua một đối chứng. Vì vậy danh mục trên văn bằng có thể ngắn hơn danh mục lúc công bố đơn. Khi đánh giá quyền thật sự của một nhãn đã cấp, luôn đọc danh mục ở tập văn bằng hoặc trên văn bằng, không dựa vào tập đơn.
Đọc danh mục của chính mình: kiểm những gì
Đủ mặt hàng. So từng mặt hàng với tờ khai. Thiếu một mặt hàng có thể do lỗi trình bày hoặc do ghi nhận sai; xử lý sớm, trước khi đơn tới bước cấp văn bằng.
Đúng nhóm. Có khi một mặt hàng được Cục chuyển sang nhóm khác cho đúng bảng phân loại. Điều này không làm mất mặt hàng, nhưng có thể làm thay đổi số nhóm và phí tương ứng; bạn nên biết để không ngạc nhiên khi nhận thông báo.
Đúng cách gọi tên. Cục có thể điều chỉnh cách gọi để khớp thuật ngữ trong bảng phân loại. Đọc để chắc cách gọi mới vẫn bao trùm sản phẩm thật bạn đang bán.
Chú thích giới hạn. Nếu xuất hiện chú thích bạn không khai, ví dụ giới hạn theo nguyên liệu hay đối tượng sử dụng, cần tìm hiểu vì sao; có thể liên quan đến yêu cầu của Cục trong quá trình xử lý.
Khớp với hoạt động thực tế. Đây là lúc tự hỏi: các mặt hàng bạn đang bán nhiều nhất có nằm trong danh mục không. Nếu không, đơn này dù cấp vẫn không bảo vệ được phần kinh doanh chính, và bạn cần tính chuyện nộp đơn bổ sung.
Đọc danh mục của người khác: khi nào đáng lo
Khi gặp một đơn có nhãn giống nhãn mình, danh mục là yếu tố thứ hai quyết định mức độ đáng lo, sau mẫu nhãn. Bảng dưới là cách sàng lọc sơ bộ cho người không chuyên; việc đánh giá thật sự hai nhóm hàng có tương tự hay không cần người làm nghề.
| Tình huống | Mức độ | Gợi ý |
|---|---|---|
| Cùng mặt hàng, cùng nhóm | Cao | Ghi lại ngay, cân nhắc gửi ý kiến hoặc phản đối trong thời hạn |
| Khác mặt hàng nhưng cùng kênh bán, cùng khách | Trung bình đến cao | Ví dụ bánh và trà cùng bán ở tiệm đặc sản; nên hỏi người làm nghề |
| Hàng hoá của mình, dịch vụ bán lẻ chính mặt hàng đó của họ | Trung bình đến cao | Bán lẻ một mặt hàng thường được coi là có liên quan với mặt hàng đó |
| Khác nhóm, khác hẳn công dụng và khách | Thấp | Ghi chú để theo dõi, thường chưa cần làm gì |
| Cùng số nhóm nhưng mặt hàng không liên quan | Thấp đến trung bình | Đọc kỹ danh mục, đừng kết luận theo số nhóm |
Số nhóm khác nhau không có nghĩa là hàng hoá không tương tự, và cùng số nhóm cũng không có nghĩa là tương tự. Cục đánh giá dựa trên bản chất, công dụng, kênh phân phối và khách hàng của từng mặt hàng.
Nhóm 35 và những danh mục dễ đọc nhầm
Nhóm 35 là nhóm dịch vụ gồm quảng cáo, quản lý kinh doanh và các dịch vụ mua bán. Rất nhiều chủ đơn nhỏ thấy đơn của người khác có nhóm 35 và lo lắng, nhưng nhóm này rộng tới mức phải đọc chữ cụ thể mới biết. "Mua bán thực phẩm" khác hẳn "tư vấn quản lý nhân sự", dù cùng nằm trong nhóm 35.
Một loại danh mục khác dễ đọc nhầm là các cụm rất chung như "phụ kiện", "các sản phẩm tương tự", "vật dụng gia đình". Những cụm này có thể được Cục yêu cầu làm rõ trong thẩm định, nên danh mục ở văn bằng có thể cụ thể hơn. Đọc ở tập đơn mà thấy cụm chung, đừng vội cho rằng đối phương được bảo hộ rộng như thế.
Ngược lại, có danh mục trông hẹp nhưng thực ra bao trùm nhiều thứ, ví dụ "đồ uống không cồn" bao gồm cả nước trái cây, nước khoáng và nhiều loại nước giải khát khác. Khi nghi ngờ, tra bảng phân loại Nice bản tiếng Việt mà Cục áp dụng để biết một cụm từ bao quát những gì.
Danh mục dịch vụ đọc khác danh mục hàng hoá ở đâu
Hàng hoá là thứ cầm được, còn dịch vụ là việc làm cho người khác. Khi đọc danh mục dịch vụ, câu hỏi cần đặt ra không phải "sản phẩm gì" mà là "làm việc gì, cho ai, trong lĩnh vực nào". Ví dụ giả định: "dịch vụ nhà hàng" ở nhóm 43 khác "dịch vụ tổ chức sự kiện" ở nhóm 41, dù một quán ăn có thể làm cả hai.
Nhiều chủ quán, chủ tiệm nhỏ chỉ đăng ký nhóm hàng hoá cho sản phẩm mang về mà quên nhóm dịch vụ cho chính hoạt động bán tại chỗ, hoặc ngược lại. Khi đọc công báo đơn của mình, hãy tự hỏi khách biết đến bạn qua sản phẩm hay qua dịch vụ, và danh mục đã phủ cả hai chưa.
Khi đọc đơn của người khác, chú ý những dịch vụ gắn chặt với hàng hoá của bạn: dịch vụ bán lẻ, phân phối, sửa chữa, lắp đặt đúng loại sản phẩm bạn làm ra. Những dịch vụ này dễ bị coi là có liên quan với hàng hoá tương ứng, dù khác nhóm.
Ví dụ giả định: đọc danh mục một đơn của người khác
Anh Bình làm trà túi lọc ở Thái Nguyên, nhãn đã có văn bằng ở nhóm 30 cho "trà; trà túi lọc; trà thảo mộc không dùng cho mục đích y tế". Lướt công báo, anh thấy một đơn mới có tên đọc gần giống nhãn của mình, xin bảo hộ ở nhóm 32 cho "đồ uống không cồn; nước trà đóng chai" và nhóm 35 cho "mua bán trà".
Nhóm khác, nhưng nội dung danh mục cho thấy nước trà đóng chai và trà túi lọc có cùng nguyên liệu, có thể bán cạnh nhau, người mua dễ nghĩ là cùng một nhà sản xuất. Dịch vụ mua bán trà lại gắn thẳng với hàng hoá của anh. Đây là trường hợp đáng ghi lại, chuẩn bị tài liệu và hỏi người làm nghề về việc gửi ý kiến hoặc phản đối trong thời hạn, thay vì bỏ qua vì "khác nhóm".
Lưu và dùng danh mục trong hồ sơ theo dõi
Danh mục là phần dài và dễ chép sai nhất. Một cách lưu đơn giản dưới đây giúp bạn không phải lật công báo mỗi lần cần.
- Chụp trang công báo có dòng (511) của đơn mình, lưu kèm số kỳ và trang.
- Trong bảng theo dõi, chỉ ghi số nhóm và năm sáu mặt hàng chính, không chép hết.
- Đánh dấu những mặt hàng thật sự đang kinh doanh, để khi gia hạn hay bị yêu cầu chấm dứt vì không sử dụng, bạn biết phần nào cần bằng chứng sử dụng.
- Khi nhận văn bằng, đối chiếu danh mục trên văn bằng với danh mục lúc công bố đơn, ghi lại phần bị thu hẹp nếu có.
- Khi mở rộng kinh doanh sang mặt hàng mới, mở bảng ra xem mặt hàng đó có trong danh mục không, trước khi in bao bì mang nhãn.
Cách lưu này đặc biệt hữu ích khi bạn có nhiều nhãn và nhiều nhóm. Người tiếp quản công việc sau bạn cũng đọc được ngay mà không cần học lại bảng phân loại.
Câu hỏi thường gặp
Đơn của bạn có nhóm 30, vậy có được bảo hộ cho mọi sản phẩm nhóm 30 không?
Không. Phạm vi bảo hộ nằm ở danh mục cụ thể ghi sau số nhóm. Nếu danh mục chỉ ghi bánh pía và mứt sen, bạn được bảo hộ cho những mặt hàng đó, không phải toàn bộ nhóm 30.
Danh mục trên công báo dài hơn danh mục trên văn bằng có bình thường không?
Có thể bình thường. Trong thẩm định nội dung, danh mục có thể bị thu hẹp do yêu cầu của Cục hoặc do chủ đơn rút bớt. Văn bằng mới là căn cứ cuối cùng cho phạm vi bảo hộ.
Thấy đơn người khác cùng nhóm với mình thì có nên phản đối không?
Chưa đủ căn cứ nếu chỉ cùng nhóm. Cần xem nhãn có giống không và mặt hàng cụ thể có tương tự không. Nếu cả hai đều có, nên hỏi người làm nghề về việc gửi ý kiến hoặc phản đối trong thời hạn.
Tra bảng phân loại Nice bản tiếng Việt ở đâu?
Cục Sở hữu trí tuệ có công bố bảng phân loại áp dụng tại Việt Nam trên trang thông tin chính thức. Bạn tìm mục phân loại hàng hoá, dịch vụ và chọn đúng phiên bản đang áp dụng.
Mặt hàng mới không có trong danh mục thì nhãn có bị coi là xâm phạm khi dùng không?
Bạn vẫn có thể dùng nhãn của mình cho mặt hàng mới, nhưng phần đó không được văn bằng bảo vệ. Nếu người khác đã đăng ký nhãn tương tự cho mặt hàng ấy, bạn có thể gặp rủi ro, nên tra trước khi mở rộng.
Cục chuyển một mặt hàng của bạn sang nhóm khác thì có phải nộp thêm phí không?
Có thể, vì phí thường tính theo số nhóm. Bạn đối chiếu thông báo của Cục và biểu phí hiện hành; việc chuyển nhóm nhằm xếp đúng bảng phân loại chứ không làm mất mặt hàng.