Danh sách từ khoá canh nhãn hiệu là tập các chuỗi bạn dùng để tra định kỳ, gồm phần lõi của nhãn và những biến thể mà một người khác có thể dùng để tạo ra nhãn na ná: đổi dấu, thêm bớt chữ, đổi cách viết theo cách đọc, dịch nghĩa, cùng các nhóm hàng hoá, dịch vụ cần đi kèm. Nếu chỉ gõ đúng tên nhãn của mình vào ô tìm kiếm, bạn sẽ thấy những đơn giống hệt, tức là những đơn ít khi lọt qua thẩm định. Thứ nguy hiểm hơn là đơn na ná, và chúng thường không khớp từng chữ.
Phần dưới đi qua cách dựng danh sách ấy theo từng lớp, có ví dụ giả định để bạn hình dung, rồi bàn chuyện giữ danh sách gọn để việc canh không biến thành hàng trăm kết quả vô nghĩa mỗi tháng.
Vì sao tra đúng tên của mình là chưa đủ
Hai nhãn bị coi là tương tự gây nhầm lẫn không cần giống nhau từng chữ. Cách đánh giá phổ biến xét chúng trên nhiều mặt: cấu trúc chữ, cách phát âm, ý nghĩa, phần hình và ấn tượng chung mà người mua bình thường nhận được. Một nhãn "Bếp Mẹ Ân" và một nhãn "Bếp Mẹ An" chỉ khác một dấu, nhưng cơ sở dữ liệu coi đó là hai chuỗi khác nhau nếu công cụ tìm không xử lý dấu như bạn mong đợi.
Người nộp đơn na ná cũng ít khi chép nguyên văn. Có người không biết nhãn của bạn và chỉ vô tình đặt tên gần giống. Có người biết và cố ý đổi một chút để hy vọng lọt qua. Trong cả hai trường hợp, đơn của họ sẽ không hiện ra nếu bạn tra đúng một chuỗi. Danh sách từ khoá là cách gom các hướng lệch có thể xảy ra vào một bộ tra cố định, để lần nào bạn cũng quét qua chúng.
Một lý do nữa là công cụ tra cứu. Mỗi cơ sở dữ liệu có cách xử lý riêng với dấu tiếng Việt, khoảng trắng, chữ hoa chữ thường và ký tự đặc biệt. Có công cụ tìm "anphat" không ra "An Phát", có công cụ thì ra. Bạn chỉ biết sau khi thử. Vì vậy danh sách nên chứa cả những dạng viết mà về mặt ý nghĩa là một, để bù cho chỗ công cụ không tự gộp.
Lớp thứ nhất: biến thể chữ viết
Bắt đầu từ phần lõi có khả năng phân biệt của nhãn, bỏ những chữ mô tả chung như "shop", "store", "coffee", "spa". Với phần lõi đó, viết ra các dạng sau:
- Có dấu và không dấu: "Mộc Hương", "Moc Huong".
- Dính liền và tách rời: "Mộc Hương", "MocHuong", "Moc-Huong".
- Thêm hoặc bớt một chữ cái, nhất là chữ cái đôi: "Moc Huong", "Mock Huong", "Moc Hung".
- Đổi một ký tự sang ký tự trông giống: chữ "o" thành số "0", chữ "l" thành chữ "i" hoặc số "1".
- Đảo vị trí hai phần của tên: "Hương Mộc".
- Thêm tiền tố, hậu tố phổ biến: "New Moc Huong", "Moc Huong Plus", "Moc Huong Việt".
- Viết tắt hoặc chữ đầu nếu nhãn của bạn hay được gọi tắt: "MH".
Không cần đưa hết mọi dạng vào lịch tra. Hãy thử từng dạng một lần trên cơ sở dữ liệu, giữ lại những dạng cho kết quả mới so với dạng gốc, bỏ những dạng chỉ lặp lại kết quả đã có. Sau vài lần thử, danh sách thường gọn lại còn năm đến mười chuỗi cho mỗi nhãn. Một mẹo nhỏ: khi thử, ghi luôn số kết quả mỗi chuỗi trả về. Chuỗi nào trả về vài trăm kết quả thì hoặc quá ngắn, hoặc trùng với một từ thông dụng; hãy ghép thêm nhóm hàng hoá để thu hẹp trước khi quyết định bỏ.
Lớp thứ hai: biến thể theo cách đọc
Đồng âm và gần âm. Tiếng Việt có nhiều cặp dễ lẫn khi nghe: s và x, ch và tr, d, gi và r, l và n ở một số vùng, dấu hỏi và dấu ngã. Một nhãn "Sương Mai" và một nhãn "Xương Mai" nghe gần nhau với nhiều người. Nếu nhãn của bạn chứa những âm này, đưa dạng đọc lệch vào danh sách.
Phiên âm tiếng nước ngoài. Nhãn tiếng Việt có thể bị viết lại theo kiểu tiếng Anh, như "Phuc" thành "Fook" hay "Phook". Ngược lại, nhãn tiếng Anh của bạn có thể bị phiên âm sang tiếng Việt. Đây là kiểu na ná mà tra chữ thuần tuý rất khó bắt.
Cách người mua thực sự gọi tên. Khách hàng có thể gọi nhãn của bạn bằng một tên ngắn hơn hoặc lệch đi so với cách viết chính thức. Tên gọi quen miệng ấy cũng là thứ người khác có thể đăng ký, nên nó xứng đáng có mặt trong danh sách.
Nhãn có chữ số. Nhãn "Ba Miền" có thể bị viết thành "3 Miền", nhãn "Số 1" có thể thành "No.1" hoặc "Number One". Hãy thêm cả dạng chữ và dạng số.
Lớp thứ ba: nghĩa, bản dịch và phần hình
Nếu nhãn của bạn mang nghĩa, nhãn dịch nghĩa sang ngôn ngữ khác có thể bị coi là tương tự về ý nghĩa, tuỳ trường hợp và tuỳ việc người mua có hiểu nghĩa đó hay không. Ví dụ giả định: nhãn "Mặt Trời Đỏ" cho nước mắm và một đơn "Red Sun" cho nước chấm. Đưa bản dịch tiếng Anh, và nếu hợp ngành thì cả bản Hán Việt, vào danh sách. Việc đánh giá cuối cùng hai nhãn có tương tự về nghĩa hay không là chuyện của thẩm định viên hoặc người làm nghề; mục đích của danh sách chỉ là để bạn không bỏ sót.
Phần hình khó canh hơn phần chữ. Cơ sở dữ liệu nhãn hiệu thường cho tìm theo mã phân loại yếu tố hình, một hệ thống chia hình thành các nhóm như con vật, cây lá, hình người, hình học. Nếu logo của bạn là hình một con hạc, bạn có thể tra theo nhóm hình chim kết hợp với nhóm hàng hoá của mình, rồi lướt mắt qua các mẫu nhãn hiện ra. Cách này mất thời gian hơn tra chữ, nên thường chỉ làm vài tháng một lần.
Một cách bổ sung đơn giản là mô tả hình bằng chữ và tra tên gọi đó. Nhiều người nộp đơn đặt tên nhãn theo hình: logo con hạc đi kèm chữ "Hạc Vàng", logo hoa sen đi kèm chữ "Sen Việt". Tra chữ "hạc" trong nhóm hàng của bạn đôi khi bắt được những nhãn mà tra theo mã hình bỏ sót.
Lớp thứ tư: chọn nhóm hàng hoá, dịch vụ để canh
Từ khoá chỉ có nghĩa khi đi kèm phạm vi hàng hoá, dịch vụ. Ví dụ giả định dưới đây là một nhãn mỹ phẩm thiên nhiên bán cả qua cửa hàng riêng và có dịch vụ chăm sóc da.
| Nhóm | Nội dung chính | Vì sao canh | Mức ưu tiên |
|---|---|---|---|
| Nhóm 3 | Mỹ phẩm, chế phẩm làm sạch, tinh dầu | Nhóm chính đã đăng ký | Cao |
| Nhóm 5 | Dược phẩm, chế phẩm vệ sinh y tế | Sản phẩm dưỡng da dễ bị xếp sát nhóm này; người mua có thể nhầm nguồn gốc | Vừa |
| Nhóm 35 | Dịch vụ mua bán, bán lẻ, quảng cáo | Nhãn có cửa hàng riêng; người khác có thể dùng tên cho chuỗi bán lẻ mỹ phẩm | Vừa |
| Nhóm 44 | Dịch vụ chăm sóc sắc đẹp, spa | Có dịch vụ chăm sóc da mang cùng tên | Cao |
| Nhóm 21 | Dụng cụ chăm sóc cá nhân, đồ dùng gia đình | Phụ kiện như cọ, bông, hũ đựng có thể dùng chung tên | Thấp |
Cách chọn: nhóm đã đăng ký luôn ở mức cao; nhóm của hàng hoá, dịch vụ mà người mua dễ nghĩ là cùng một nguồn với bạn ở mức vừa; các nhóm xa chỉ thêm vào khi nhãn của bạn đã khá có tiếng. Nếu chưa chắc nhóm nào liên quan, phần danh mục hàng hoá và cách xếp nhóm được giải thích kỹ ở NhanHieuVietNam.com.
Một danh sách hoàn chỉnh trông như thế nào
Bảng dưới là ví dụ giả định cho nhãn "Mộc Hương" ở trên, sau khi đã thử và cắt bỏ những dạng không cho kết quả mới. Đây là thứ bạn dùng mỗi kỳ tra, không phải bản nháp ban đầu.
| Chuỗi tra | Kiểu biến thể | Nhóm đi kèm | Nhịp tra |
|---|---|---|---|
| moc huong | Lõi, không dấu | 3, 5, 35, 44 | Mỗi tháng |
| mochuong | Dính liền | 3, 44 | Mỗi tháng |
| huong moc | Đảo vị trí | 3, 44 | Mỗi quý |
| moc hung, mok huong | Lệch một chữ, phiên âm | 3 | Mỗi quý |
| wood scent, woody fragrance | Bản dịch nghĩa | 3 | Nửa năm |
| hình lá cây kết hợp nhóm 3 | Phần hình | 3 | Nửa năm |
Lưu ý cột nhịp tra: không phải chuỗi nào cũng cần tra mỗi tháng. Phần lõi tra dày, các biến thể xa tra thưa hơn. Cách chia này giữ thời gian mỗi lần tra ở mức chấp nhận được mà vẫn phủ được các hướng lệch chính.
Nên lưu danh sách này ở một chỗ cả nhóm cùng xem được, kèm một dòng ghi chú cho mỗi chuỗi: vì sao nó có mặt, lần cuối nó cho ra kết quả đáng chú ý là khi nào. Khi người phụ trách nghỉ việc hoặc đổi vị trí, người mới nhận lại một danh sách có lý do, không phải một mớ chữ khó hiểu. Ghi chú cũng giúp lần rà soát hằng năm nhanh hơn, vì bạn thấy ngay chuỗi nào đã lâu không có ích.
Giữ danh sách sống: rà lại mỗi năm một lần
Khi bạn mở thêm dòng sản phẩm. Hàng hoá mới có thể kéo theo nhóm mới cần canh. Nếu bạn nộp thêm đơn cho nhóm mới, cập nhật danh sách ngay khi nộp, không đợi tới lúc có văn bằng.
Khi khách bắt đầu gọi tên bạn theo cách khác. Tên gọi tắt, biệt danh trên mạng xã hội, cách viết không dấu trên tin nhắn: những thứ này xuất hiện dần và nên được thêm vào.
Khi một biến thể liên tục cho ra kết quả vô nghĩa. Nếu sáu tháng liền một chuỗi chỉ trả về nhãn thuộc lĩnh vực xa, hạ nhịp tra của nó hoặc bỏ hẳn.
Khi bạn từng gặp một đơn na ná thật. Cách người đó tạo ra biến thể là thông tin quý. Thêm dạng đó vào danh sách, vì người khác có thể nghĩ ra cách tương tự.
Khi công cụ tra cứu đổi giao diện hoặc cách tìm. Cơ sở dữ liệu công khai có lúc nâng cấp, cách xử lý dấu hoặc ký tự đại diện có thể đổi. Thử lại vài chuỗi quen thuộc để biết kết quả có còn như trước.
Câu hỏi thường gặp
Mỗi nhãn nên có bao nhiêu từ khoá canh?
Sau khi thử và cắt bỏ những dạng trùng kết quả, đa số nhãn chữ chỉ còn năm đến mười chuỗi tra. Nhãn có nghĩa dễ dịch hoặc có phần hình đặc trưng thì thêm vài mục. Quá hai mươi chuỗi cho một nhãn thường là dấu hiệu danh sách đang chứa nhiều nhiễu.
Có nên canh phần chữ mô tả như shop, coffee, spa trong nhãn không?
Thường là không. Những chữ đó ai cũng được dùng để mô tả hàng hoá, dịch vụ, nên tra chúng chỉ cho ra hàng nghìn kết quả không liên quan. Hãy canh phần tạo nên khả năng phân biệt của nhãn và các biến thể của phần đó.
Nhãn của mình là logo không có chữ thì canh bằng cách nào?
Bạn có thể tra theo mã phân loại yếu tố hình kết hợp với nhóm hàng hoá, rồi xem mẫu nhãn hiện ra. Thêm vào đó, mô tả logo bằng chữ và tra tên gọi đó, vì nhiều người đặt tên nhãn theo hình. Cách này tốn thời gian hơn nên thường làm thưa hơn tra chữ.
Canh nhóm hàng khác với nhóm mình đăng ký có cần thiết không?
Có trong một số trường hợp. Hàng hoá, dịch vụ ở nhóm khác vẫn có thể bị coi là liên quan nếu người mua dễ nghĩ chúng cùng một nguồn, như mỹ phẩm và dịch vụ spa. Hãy chọn một hai nhóm sát bên thay vì canh tất cả các nhóm.
Danh sách từ khoá có dùng được cho việc canh trên sàn và mạng xã hội không?
Dùng được phần lớn, nhưng nên thêm tên gọi quen miệng, cách viết không dấu và cách viết sai chính tả hay gặp trên tin nhắn. Trên sàn, người bán đôi khi đặt tên gian hàng hoặc tên sản phẩm theo cách khác hẳn tên đơn đăng ký.