Khi gia hạn, chủ văn bằng được chọn chỉ giữ lại một phần danh mục hàng hoá, dịch vụ; phần không được gia hạn sẽ hết hiệu lực khi kỳ hiện tại kết thúc, còn phần giữ lại tiếp tục được bảo hộ thêm 10 năm. Vì phí gia hạn thường tính theo nhóm, bỏ những nhóm không còn kinh doanh giúp giảm chi phí. Nhưng bỏ cũng có cái giá của nó, và bỏ rồi thì không lấy lại bằng thủ tục gia hạn được nữa.
Bài này dành cho chủ nhãn nhỏ đang cầm một văn bằng mười năm tuổi, danh mục được viết từ thời mới khởi nghiệp, rộng hơn hẳn những gì đang bán hôm nay. Bạn sẽ thấy cách xem lại từng nhóm, cách viết phạm vi gia hạn trong tờ khai, và những tình huống không nên cắt dù đang không dùng. Các ví dụ là ví dụ giả định.
Vì sao danh mục cũ thường rộng hơn nhu cầu hiện tại
Mười năm trước, khi nộp đơn, nhiều người đăng ký theo kiểu "phòng xa": quán cà phê đăng ký luôn nhóm bánh kẹo, nhóm đồ uống đóng chai, nhóm dịch vụ bán lẻ, vì nghĩ một ngày nào đó sẽ mở rộng. Có kế hoạch thành hiện thực, có kế hoạch nằm im. Một xưởng may nhỏ đăng ký cả quần áo, túi xách và giày dép, rồi sau mười năm chỉ còn may quần áo.
Cũng có trường hợp ngược lại: doanh nghiệp chuyển hướng hẳn sang một mảng mới, và mảng cũ trên văn bằng không còn liên quan. Một thương hiệu bắt đầu bằng tiệm bánh, sau thành chuỗi cà phê, có thể thấy nhóm bánh không còn quan trọng bằng nhóm dịch vụ ăn uống.
Có một kiểu danh mục rộng nữa đến từ cách viết: mỗi nhóm liệt kê rất nhiều mặt hàng cho chắc, hoặc dùng những cụm từ khá chung chung mà người nộp lúc đó cho là "phủ rộng". Khi gia hạn, bạn không viết lại được những cụm đó cho rõ hơn, chỉ có thể giữ hoặc bỏ đúng như văn bằng đã ghi. Vì vậy bước đọc kỹ danh mục cũ là bắt buộc trước khi quyết định.
Gia hạn là lúc duy nhất trong mười năm bạn buộc phải nhìn lại danh mục một cách có hệ thống. Ngoài lúc này, rất ít doanh nghiệp nhỏ tự rà danh mục, vì không có lý do gì bắt buộc. Tận dụng dịp này để quyết định có ý thức, thay vì theo quán tính gia hạn toàn bộ hoặc vì tiết kiệm mà cắt bừa. Quyết định hôm nay sẽ đi theo văn bằng thêm mười năm nữa.
Giữ hay bỏ: cân nhắc theo từng loại nhóm
Bảng dưới gợi ý cách nghĩ cho từng tình huống. Không có công thức chung; đây là các câu hỏi giúp bạn tự ra quyết định.
| Tình huống của nhóm | Nghiêng về | Lý do |
|---|---|---|
| Đang kinh doanh, doanh thu đáng kể | Giữ | Đây là phần cốt lõi của quyền nhãn hiệu |
| Chưa kinh doanh nhưng có kế hoạch cụ thể trong vài năm | Giữ, kèm chuẩn bị bằng chứng sử dụng | Đăng ký lại sau sẽ xếp hàng sau người khác |
| Không kinh doanh, gần với sản phẩm chính | Cân nhắc giữ | Nhóm lân cận giúp chặn nhãn tương tự chen vào |
| Không kinh doanh, xa hẳn sản phẩm chính, không kế hoạch | Có thể bỏ | Tiết kiệm phí, giảm rủi ro bị yêu cầu chấm dứt vì không dùng |
| Đang có tranh chấp liên quan đến nhóm đó | Giữ và hỏi người làm nghề | Bỏ nhóm có thể làm yếu vị thế trong tranh chấp |
Cột "nghiêng về" không phải lời khuyên tuyệt đối. Một nhóm không dùng mà nằm sát sản phẩm chính có thể là hàng rào hữu ích; một nhóm đang dùng nhưng doanh thu không đáng kể có khi lại không quan trọng bằng chi phí giữ nó. Bạn quyết định dựa trên kế hoạch thật của doanh nghiệp.
Cái giá của việc giữ một nhóm không dùng
Phí cho mười năm. Mỗi nhóm giữ lại là một phần phí gia hạn. Với doanh nghiệp nhỏ có văn bằng năm, sáu nhóm, khoản này không nhỏ.
Rủi ro bị yêu cầu chấm dứt. Pháp luật cho phép người khác yêu cầu chấm dứt hiệu lực văn bằng đối với phần hàng hoá, dịch vụ mà nhãn không được sử dụng liên tục trong một thời gian dài mà không có lý do chính đáng. Giữ một nhóm không dùng là để ngỏ khả năng đó. Nếu bị chấm dứt một phần, bạn mất phần đó mà vẫn đã trả phí.
Ảo giác được bảo vệ. Có nhóm trên giấy khiến chủ nhãn tưởng mình được bảo hộ ở đó, nên không theo dõi. Khi cần thực thi, bên kia có thể phản công bằng yêu cầu chấm dứt vì không dùng.
Thêm việc quản lý. Mỗi nhóm giữ lại kéo theo việc theo dõi đơn tương tự của người khác ở nhóm đó, lưu bằng chứng sử dụng, trả lời khi có tranh chấp. Doanh nghiệp nhỏ có ít người làm thì danh mục càng dài càng dễ bỏ sót, và một nhóm không ai theo dõi chỉ còn là con số trên văn bằng.
Cái giá của việc bỏ một nhóm
Mất vị trí xếp hàng. Nhóm bỏ đi coi như trống. Ai nộp đơn nhãn tương tự cho nhóm đó sau này sẽ không còn bị văn bằng của bạn chặn ở phần đã bỏ. Muốn lấy lại, bạn phải nộp đơn mới và xếp hàng như mọi người, kể cả sau những đơn đã nộp trước.
Không thêm lại được. Thủ tục gia hạn chỉ cho thu hẹp, không cho mở rộng. Một khi đã bỏ, cách duy nhất để có lại là đơn đăng ký mới, đi lại từ đầu với thẩm định nội dung.
Ảnh hưởng tới các nhóm còn lại. Khi tranh luận về hàng hoá tương tự, phạm vi văn bằng rộng thường giúp bạn có thêm luận điểm. Thu hẹp danh mục có thể làm hàng rào quanh sản phẩm chính thưa đi đôi chút.
Tín hiệu với đối tác. Bên thẩm định trước khi mua lại doanh nghiệp hay nhận li-xăng sẽ thấy lịch sử danh mục bị thu hẹp. Điều đó không xấu nếu bạn giải thích được bằng chiến lược kinh doanh, nhưng sẽ gây thắc mắc nếu không ai nhớ vì sao đã bỏ.
Viết phạm vi gia hạn trong tờ khai
Đây là phần kỹ thuật dễ sai nhất khi gia hạn một phần. Làm theo trình tự sau để Cục hiểu đúng ý bạn.
- Lấy danh mục đầy đủ đang được bảo hộ từ hồ sơ tra cứu hoặc từ văn bằng và quyết định sửa đổi gần nhất, nếu có.
- Đánh dấu từng nhóm và từng sản phẩm, dịch vụ: giữ hay bỏ.
- Trong tờ khai, chọn ô gia hạn một phần, rồi liệt kê phần giữ lại. Cách ghi an toàn là liệt kê nguyên văn những mục được giữ, theo đúng cách diễn đạt trên văn bằng.
- Không thêm, không diễn đạt lại, không gộp mục. Ví dụ giả định: văn bằng ghi "cà phê; cà phê hoà tan; trà", bạn giữ hai mục đầu thì ghi đúng "cà phê; cà phê hoà tan", không ghi "các sản phẩm từ cà phê".
- Tính phí theo số nhóm giữ lại và, nếu biểu phí hiện hành có quy định, theo số sản phẩm trong mỗi nhóm.
- Kiểm tra quyết định gia hạn khi nhận: phạm vi ghi trong quyết định phải khớp phần bạn muốn giữ.
Nếu phạm vi trên quyết định khác với những gì bạn yêu cầu, ví dụ Cục ghi nhận cả phần bạn muốn bỏ hoặc thiếu một mục bạn muốn giữ, gửi đề nghị sửa ngay. Lỗi phạm vi phát hiện sau vài năm sẽ khó giải thích hơn nhiều.
Thu hẹp giữa kỳ hay đợi tới lúc gia hạn
Ngoài lúc gia hạn, chủ văn bằng cũng có thể chủ động yêu cầu thu hẹp phạm vi bảo hộ bằng thủ tục sửa đổi văn bằng vào một thời điểm khác. Thủ tục này hữu ích khi bạn muốn thể hiện thiện chí trong một cuộc thương lượng với bên có nhãn tương tự, hoặc khi đối tác mua lại nhãn chỉ quan tâm một phần. Ngoài những trường hợp như vậy, đợi tới kỳ gia hạn để thu hẹp thường gọn hơn, vì không phát sinh thêm một thủ tục riêng.
Một tình huống đặc biệt là khi bạn định bán hoặc li-xăng nhãn cho bên khác chỉ ở một vài nhóm. Thu hẹp danh mục lúc gia hạn không phải cách chuyển nhóm cho người khác; phần bạn bỏ không tự động thuộc về ai. Muốn chuyển một phần quyền, bạn làm hợp đồng chuyển nhượng hoặc li-xăng và đăng ký theo thủ tục riêng, chứ đừng bỏ rồi bảo bên kia nộp đơn mới, vì giữa chừng có thể bị người thứ ba chen vào.
Nếu doanh nghiệp có văn bằng ở nhiều nhóm và mỗi nhóm do một bộ phận phụ trách, nên để người quyết định cuối cùng là người hiểu chiến lược thương hiệu, không phải người cầm ngân sách phí. Câu hỏi đúng là "nhóm này mười năm tới có ý nghĩa gì", không phải "nhóm này tốn bao nhiêu".
Ghi nhận lại quyết định để mười năm sau còn hiểu
Ghi lại lý do giữ hoặc bỏ từng nhóm trong một ghi chú ngắn, kèm tên người quyết định và ngày. Kỳ gia hạn sau, người phụ trách mới sẽ thấy vì sao văn bằng có hình dạng như hôm nay, và không vô tình hỏi "sao mình không đăng ký nhóm này" khi thật ra đã từng có rồi bỏ.
Lưu cả bản danh mục trước và sau khi thu hẹp. Khi cần giải thích với đối tác, ngân hàng hay bên thẩm định trước giao dịch, bạn có ngay câu trả lời về phạm vi bảo hộ đã thay đổi thế nào qua từng kỳ.
Cuối cùng, nếu một nhóm bị bỏ nhưng sau đó doanh nghiệp lại quay lại mảng đó, hãy nộp đơn mới sớm thay vì sử dụng nhãn ở nhóm đó trong khi không có văn bằng. Trước khi nộp, tra xem đã có ai nộp đơn nhãn tương tự cho nhóm đó trong khoảng thời gian bạn bỏ trống hay chưa; phần tra trước khi nộp được bàn kỹ trên TraCuuThuongHieu.com.
Câu hỏi thường gặp
Có được gia hạn nhãn hiệu cho chỉ một nhóm trong số nhiều nhóm không?
Được. Chủ văn bằng có thể yêu cầu gia hạn cho một phần danh mục, kể cả chỉ một nhóm. Phần không được gia hạn sẽ hết hiệu lực khi kỳ hiện tại kết thúc, còn phần được gia hạn tiếp tục được bảo hộ thêm một kỳ 10 năm.
Bỏ một nhóm lúc gia hạn rồi muốn lấy lại thì làm sao?
Không thể thêm lại bằng thủ tục gia hạn hay sửa đổi. Bạn phải nộp đơn đăng ký mới cho nhóm đó, qua thẩm định như một đơn bình thường, và xếp sau những đơn tương tự đã nộp trước trong thời gian bạn bỏ trống.
Giữ một nhóm không dùng có rủi ro gì?
Ngoài chi phí, nhóm không được sử dụng liên tục trong một thời gian dài mà không có lý do chính đáng có thể bị người khác yêu cầu chấm dứt hiệu lực đối với phần đó. Nếu vẫn muốn giữ, nên có kế hoạch sử dụng thật và lưu bằng chứng.
Có được thêm sản phẩm mới vào danh mục khi gia hạn không?
Không. Gia hạn chỉ cho giữ nguyên hoặc thu hẹp danh mục. Sản phẩm, dịch vụ mới ngoài danh mục cần một đơn đăng ký mới, và trước khi nộp nên tra xem đã có nhãn tương tự của người khác cho nhóm đó hay chưa.
Ghi phạm vi gia hạn một phần trong tờ khai thế nào cho an toàn?
Liệt kê nguyên văn những nhóm và sản phẩm, dịch vụ bạn muốn giữ, theo đúng cách diễn đạt trên văn bằng. Không diễn đạt lại, không gộp, không thêm chữ, để Cục đối chiếu dễ dàng với danh mục đã bảo hộ.